Een begin (Prediker)
Opgetekend: begin 2017
To everything (turn, turn, turn)
There is a season (turn, turn, turn)
And a time to every purpose under heaven
Prediker, hoofdstuk 3, kwam tot mij via Pete Seeger en The Byrds. Rond dezelfde tijd las ik Willem Elsschots Borms, de collaborateur, "die oude, door de pest geslagen krukkenvent". Dat gedicht werd door twee citaten (1) uit de bijbel aangekondigd. Het eerste was:
Ik keek naar de plaats des gerichts, en daar was de boosheid.
De verteller, of prediker, kijkt naar de plaats waar recht zou moeten geschieden, maar hij ziet iets anders. Goddeloosheid volgens de Statenbijbel, onrecht in mijn Willibrordvertaling, boosheid in de Leidsche Vertaling; wickedness in de King James Bible, méchanceté in het Frans. "Dieu jugera le juste et le méchant." Boosheid, zoals in de eerste betekenis: zedelijke verdorvenheid, slechtheid.
Het is deze boosaardigheid, die mij zo diep beroert. Het begin van dit verhaal is het eindpunt van een tocht, waarin ik, voor het eerst in mijn leven, werd geconfronteerd met een meedogenloze en niets ontziende boosheid. De tekst van Prediker, enkele eeuwen ouder dan Christus, biedt troost, en een uitleg waarom het kwade in de wereld kan floreren terwijl God toch alwetend, almachtig en algoed is. De wereld is onrechtvaardig, de zwakken worden vertrappeld, het gerecht wordt misleid, en de boosaardigen ontlopen hun straf. Maar eens zal God oordelen!
Ik zei in mijn hart:
De rechtvaardige en de goddeloze
zal God oordelen,
want er is een tijd
voor elk voornemen en voor elk werk.
Ook Hemingway dacht aan Prediker, toen hij The Sun Also Rises schreef. Een generatie ging verloren aan de oorlog, maar de zon blijft opkomen, de aarde en de wind blijven, en de rivieren voeren het water naar de zee, en de zee raakt nooit vol. En God kijkt toe, zonder een woord uit te brengen.
(Prediker 3:1-5; King James Bible)
Maar genoeg!
Nu is de tijd om te helen aangebroken. Want er is een tijd voor alles.
De sjabloonfoto (boven) van deze micro-blog, waarin ik mijn gedachten en gevoelens begin 2017 begon neer te schrijven, nam ik in het Art Institute of Chicago in de zomer van 2016 (glasraam van Marc Chagall). Onderaan ziet u het hele 'America Window'.
***
Alles heeft zijn tijd
Prediker 3
Voor alles wat gebeurt is er een uur,
een tijd voor alles wat er is onder de hemel.
Er is een tijd om te baren
en een tijd om te sterven,
een tijd om te planten
en een tijd om te rooien.
Er is een tijd om te doden
en een tijd om te helen,
een tijd om af te breken
en een tijd om op te bouwen.
Er is een tijd om te huilen
en een tijd om te lachen,
een tijd om te rouwen
en een tijd om te dansen.
Er is een tijd om te ontvlammen
en een tijd om te verkillen,
een tijd om te omhelzen
en een tijd om af te weren.
Er is een tijd om te zoeken
en een tijd om te verliezen,
een tijd om te bewaren
en een tijd om weg te gooien.
Er is een tijd om te scheuren (2)
en een tijd om te herstellen,
een tijd om te zwijgen
en een tijd om te spreken.
Er is een tijd om lief te hebben
en een tijd om te haten.
Er is een tijd voor oorlog
en er is een tijd voor vrede.
Welk voordeel heeft de mens van alles wat hij met zijn gezwoeg tot stand brengt? Ik heb gezien dat het een kwelling is, die hem door God wordt opgelegd. God heeft alles wat er is de goede plaats in de tijd gegeven, en ook heeft hij de mens inzicht in de tijd gegeven. Toch kan de mens het werk van God niet van begin tot eind doorgronden. Ik heb vastgesteld dat voor de mens niets goeds is weggelegd, behalve vrolijk te zijn en van het leven te genieten. Want wanneer hij zich aan eten en drinken te goed doet en geniet van al het goede dat hij moeizaam heeft verworven, is dat een geschenk van God. Alles wat God doet, zo heb ik vastgesteld, doet hij voor altijd. Daar is niets aan toe te voegen, daar is niets van af te doen. God doet het zo opdat wij ontzag voor hem hebben. Wat er is, was er al lang; wat zal komen, is er altijd al geweest. God haalt wat voorbij is altijd weer terug.
Voorts zag ik onder de zon naar de plaats des gerichts, daar was de boosheid! en naar de plaats der gerechtigheid, daar was de boosheid! Ik zeide bij mij zelven: 'Den rechtschapenen en den booze zal God oordelen; want voor elke zaak komt een tijd, en voor elk werk zal hij dáar zijn.' Ik zeide bij mij zelven: 'Het is om de menschenkinderen; opdat God hen schifte en opdat zij mogen zien dat zij slechts vee zijn', want het lot van de menschenkinderen en dat van het vee - een en hetzelfde lot hebben zij: de een sterft evengoed als de ander; zij hebben allen dezelfden adem, en de mensch heeft niets vóor boven het vee; alles is uit het stof, en alles keert terug naar het stof.'
(1) Het tweede bijbelcitaat dat het gedicht Borms aankondigt, is: 'Al uwe minnaars hebben u vergeten.' (Jeremia XXX:14)
(2) (Kleren) scheuren: als openbaar teken van rouw.
De tekst van Prediker 3 vers 1 tot en met 15 komt uit de Nieuwe Bijbelvertaling © 2004/2007 Nederlands Bijbelgenootschap. Voor vers 16 e.v. grijp ik even terug naar de (in onbruik geraakte) Leidsche Vertaling, omdat ik daar het woord 'boosheid' vind (en niet 'onrechtvaardigheid' zoals in de meeste vertalingen), en zoals het ook verschijnt boven het gedicht Borms van Willem Elsschot. Het woord 'boosheid' (wickedness, méchanceté) is hier het meest op zijn plaats.
(1) Het tweede bijbelcitaat dat het gedicht Borms aankondigt, is: 'Al uwe minnaars hebben u vergeten.' (Jeremia XXX:14)
(2) (Kleren) scheuren: als openbaar teken van rouw.
De tekst van Prediker 3 vers 1 tot en met 15 komt uit de Nieuwe Bijbelvertaling © 2004/2007 Nederlands Bijbelgenootschap. Voor vers 16 e.v. grijp ik even terug naar de (in onbruik geraakte) Leidsche Vertaling, omdat ik daar het woord 'boosheid' vind (en niet 'onrechtvaardigheid' zoals in de meeste vertalingen), en zoals het ook verschijnt boven het gedicht Borms van Willem Elsschot. Het woord 'boosheid' (wickedness, méchanceté) is hier het meest op zijn plaats.
 |
| http://www.thehistoryblog.com/archives/8225 |
