Posts

Een gelukkige jeugd

Door -
Afbeelding
Wat een dwaze gedachte. Ik wou het hebben over mijn gelukkige jeugd, maar wie kan nu geïnteresseerd zijn in een gelukkige jeugd? In de beroemde beginzin van Anna Karenina zegt Tolsoj: Gelukkige gezinnen lijken allemaal op elkaar, maar elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen manier. Ik was gelukkig in een ongelukkig gezin. Ik was een kind en ik had al snel door dat mijn ouders niet van elkaar hielden. Er was wel eens ruzie, hoewel ik mij daar niet veel kan van herinneren. Dit alles hield mij niet tegen om onbezorgd te zijn. Met mijn juridische vader had ik nauwelijks een relatie. Ergens voor mijn negende vroeg ik hem wat hij erger zou vinden: dat ik zou vallen en mijn knie schaven, of dat ik mijn broek zou scheuren. Mijn moeder zat het meest in met mijn knieën, maar mijn vader was van oordeel dat een schaafwonde wel weer geneest, een kapotte broek blijft een kapotte broek. Vanaf dan wist ik dat mijn moeder van mij hield, en mijn vader niet. Pas vele jaren later z...
Meer lezen

Introspectie

Door -
Afbeelding
Introspectie is niet aan mij besteed. Maar eens, zo om de twee maanden, doe ik er toch aan. Als ik bij de kapper ben, en gekluisterd word voor een grote spiegel. Dan zie ik mezelf zitten, en dan leg ik mezelf de Grote Vragen voor: Wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Waar moet het met mij heen? Omdat deze vragen mij te moeilijk zijn, kijk ik dan snel naar de details. Zijn mijn oren nu groter geworden? Waar blijven die rimpels toch vandaan komen? De neus, die heb ik toch van mijn vader. Of is het van mijn grootmoeder van vaders zijde? En de ogen, duidelijk van mijn moeder. Wat als het andersom was geweest - de neus van mijn moeder; de ogen van mijn vader? Wat draag ik mee van mijn ouders? Van mijn grootouders? Ik herinner mij een gesprek, een jaar of 40 of zo geleden. Mijn vader sprak met mijn grootmoeder - we noemden haar mémé, een bijzonder lieve vrouw - over Beethoven, een Duitser van Vlaamse oorsprong. "Beethoven is dus een Duitser," vroeg mijn grootmoeder, en die onsc...
Meer lezen

Ombra mai fu

Door -
Afbeelding
Frondi tenere e belle del mio platano amato per voi risplenda il fato. Tuoni, lampi, e procelle non v'oltraggino mai la cara pace, né giunga a profanarvi austro rapace. Ombra mai fu di vegetabile, cara ed amabile, soave più. Dankbaar aandenken aan de heer Walter Lodewijk De Rycke 1927-2018 Ook vanwege: Mark De Mey, zijn zoon, Martine, zijn schoondochter, Elisabeth, Jan en Karel, zijn kleinkinderen, die hem allen dierbaar waren. Gedenk hem met mededogen. Zalig zijn de zachtmoedigen (Mattheus 5:5) Moge hij rust vinden in de schaduw van een geliefde plataan. Rust in vrede, lieve vader, lieve grootvader. "De Cuba", 14 augustus 2016 Ombra mai fu , gezongen door Fritz Wunderlich. O grote en schone bladeren van mijn beminde plataan, laat het Lot je toelachen. Moge donder, bliksem noch storm je dierbare vrede nooit verstoren, laat de strakke wind je niet ontheiligen. Nooit was de schaduw van welke plant oo...
Meer lezen

Een begin (Prediker)

Door -
Afbeelding
Opgetekend: begin 2017 Voor alles is er een tijd. To everything (turn, turn, turn) There is a season (turn, turn, turn) And a time to every purpose under heaven Prediker, hoofdstuk 3, kwam tot mij via Pete Seeger en The Byrds. Rond dezelfde tijd las ik Willem Elsschots  Borms , de collaborateur, "die oude, door de pest geslagen krukkenvent". Dat gedicht werd door twee citaten (1) uit de bijbel aangekondigd. Het eerste was: Ik keek naar de plaats des gerichts,  en daar was de boosheid. De verteller, of prediker, kijkt naar de plaats waar recht zou moeten geschieden, maar hij ziet iets anders. Goddeloosheid  volgens de Statenbijbel, onrecht in mijn Willibrordvertaling, boosheid  in de Leidsche Vertaling;  wickedness in de King James Bible , méchanceté in het Frans. "Dieu jugera le juste et le méchant." Boosheid, zoals in de eerste betekenis: zedelijke verdorvenheid, slechtheid. Het is deze  boosaardigheid , die mij zo diep be...
Meer lezen

De Cuba

Door -
Afbeelding
De Cuba bij de oude Scheldearm in Zevergem (april 2015). Opgetekend: 2016 Lieven Tavernier, de man van de fanfare van honger en dorst, en van de eerste sneeuw, schreef een liefdevol liedje over zijn nonkel Walter, 'De Cuba', een mooie mijmering over de wijde wereld van het verleden. Je kunt het hier beluisteren. Nonkel zei, hier is de Cuba En ik zag koeien, overal. In april 2015 was ik met Jan, mijn zoon, zijn kleinzoon, in Zevergem, en ik sprak mijn vader over 'De Cuba'. 'Weet je wat,' zei hij, 'we gaan eens kijken'. Hij liep nog op zijn pantoffels, maar het was mooi weer. De foto's zijn gedateerd: 18 april 2015. Enkele weken nadien zou mijn moeder ziek worden, en opgenomen in het ziekenhuis. Op 1 juli overleed ze in de afdeling Palliatieve Zorg. Mijn vader bezocht haar elke dag, en haar dood was een zware slag voor hem. Na haar overlijden zei mijn vader iets wat mij verraste: 'Ik heb niet genoeg voor haar gedaan.' Ik begree...
Meer lezen

"Schoon hé?" (Ode aan de muziek)

Door -
Afbeelding
De zon komt door het gebladerte van een plataan, in het Groot Begijnhof in Leuven, op 28 juli 2017. De schaduw van een plataan speelt de hoofdrol in de aria Ombra mai fu. Opgetekend op 29 juli 2017, met enkele addenda 29 juli 2017. Mijn vader slaapt, al zittend, aan de gemeenschappelijke ontbijttafel, zoals zoveel bewoners van het rusthuis. Ik bezoek hem wekelijks. Hij is nog maar eens gevallen - een bruine vlek op de rechterslaap, en pleisters op zijn hoofd en ellebogen. Op de pleisters staat de datum genoteerd: 27/7. Zoals hij daar zit, voorovergebogen, met een wat scheef hangende mond, begint de kop van mijn vader steeds meer op de boerenportretten van Gustave Van de Woestyne te lijken. Door de radio klinken Vlaamse schlagers, en een vrouw zingt mee. Als ik hem begroet, de hand op zijn schouder, wordt hij wakker. Zal ik je wat muziek geven, vraag ik, en ik stop twee oortjes in zijn oren.  Ombra mai fu ,  Agnus Dei  uit de Kröningsmesse, en  Piu J...
Meer lezen

Het einde (Verloren voor de wereld)

Door -
Afbeelding
Op het veer van Schuddebeurs, 18 juli 2017. Heen en weer, naar de overkant, en terug bij valavond. Opgetekend: eind 2017/begin 2018, met een finaal addendum Sterven, de scherpe lijn tussen leven en dood ineens overschrijden, het is niet iedereen gegeven. Dementie sluipt langzaam de geest binnen. Het begint met niet op een woord kunnen komen, mijn moeders handtas hangen aan de ster op de motorkap van een Mercedes, en dat dan pas opmerken als je aankomt in het ziekenhuis. Kleine kortsluitingen in een brein dat anders nog goed functioneert, en waarvan het moreel kompas nog werkt. Maar als dan de druk wordt opgevoerd, begint het mis te gaan, langzaam, ongemerkt eerst, nu en dan een crisis, dwalen, vallen, en weer beter worden, praten, voelen, en bitter wenen, als je 'Ombra mai fu' hoort, met een onpeilbaar verdriet in de doffe ogen. Wat hebben ze toch met jou gedaan? De goede momenten zijn er nog, maar ze worden schaarser, en dag na dag ga je een beetje achteruit, tot er...
Meer lezen

È un sogno la vita (Afscheidsbrief)

Door -
Afbeelding
È un sogno la vita. "Als gij mijn vader niet zijt, wie ben ik dan?" Nachtelijke wandeling in Vezelay, 31 januari 2016. Opgetekend op: 16 juli 2017 (met addendum) Mijn lieve vader, Dit is mijn afscheidsbrief. Weet je nog, toen je ineens 'met vakantie' was, tussen 3 en 24 februari, dat ik je vier of vijf brieven schreef? Doorgaans 's morgens heel vroeg, vóór het huis tot leven kwam. Ik genoot van de eenzame stilte, met mooie muziek. De muziek, dat zal me altijd aan jou doen denken. Nu is dat ook zo, al is het niet in de ochtend, maar na de middag. De muziek waar ik nu naar luister, is  Ombra mai fu ,  jouw  aria, al is het geen Fritz Wunderlich, maar een contratenor, zoals het hoort. Ik beeld me in dat je ja knikt, maar dat je het er niet mee eens bent. Voor jou was er maar één tenor, en dat was Fritz Wunderlich. Toen ik je na die drie lange weken afwezigheid terugzag in het rusthuis, op 25 februari, dacht ik: Mijn vader is gebroken. Mijn twee ...
Meer lezen

È un sogno la vita (Afscheidsbrief) - Prediker 3

Door -
Afbeelding
È un sogno la vita. "Als gij mijn vader niet zijt, wie ben ik dan?" Nachtelijke wandeling in Vezelay, 31 januari 2016. Mijn lieve vader, Dit is mijn afscheidsbrief. Weet je nog, ten tijde van je onvrijwillige ballingschap tussen 3 en 24 februari 2017, dat ik je vijf brieven schreef? Doorgaans 's morgens heel vroeg, vóór het huis tot leven kwam. Ik genoot van de eenzame stilte, met mooie muziek, iets wat me altijd aan jou zal doen denken. Nu is dat ook zo, al is het niet in de ochtend, maar na de middag. De muziek waar ik nu naar luister, is  Ombra mai fu ,  jouw  aria, al is het geen Fritz Wunderlich, maar een contratenor, zoals het hoort. Ik beeld me in dat ja knikt, maar dat je het er niet mee eens bent. Voor jou was er maar één tenor, en dat was Fritz Wunderlich. Toen ik je na die drie lange weken afwezigheid terugzag in het rusthuis, op 24 februari, dacht ik: Mijn vader is gebroken. K. en J. waren mee, en K. is beginnen huilen toen hij jou daar zo zag z...
Meer lezen