"Schoon hé?" (Ode aan de muziek)

Door -
De zon komt door het gebladerte van een plataan, in het Groot Begijnhof in Leuven, op 28 juli 2017. De schaduw van een plataan speelt de hoofdrol in de aria Ombra mai fu.

 Opgetekend op 29 juli 2017, met enkele addenda

29 juli 2017. Mijn vader slaapt, al zittend, aan de gemeenschappelijke ontbijttafel, zoals zoveel bewoners van het rusthuis. Ik bezoek hem wekelijks. Hij is nog maar eens gevallen - een bruine vlek op de rechterslaap, en pleisters op zijn hoofd en ellebogen. Op de pleisters staat de datum genoteerd: 27/7.
Zoals hij daar zit, voorovergebogen, met een wat scheef hangende mond, begint de kop van mijn vader steeds meer op de boerenportretten van Gustave Van de Woestyne te lijken.
Door de radio klinken Vlaamse schlagers, en een vrouw zingt mee.

Als ik hem begroet, de hand op zijn schouder, wordt hij wakker.

Zal ik je wat muziek geven, vraag ik, en ik stop twee oortjes in zijn oren. Ombra mai fu, Agnus Dei uit de Kröningsmesse, en Piu Jesu, van Fauré, wat we hebben gespeeld op de begrafenis van mijn moeder.

Bij Händel komt er een traan opwellen die langs zijn Van de Woestijnse neus naar beneden biggelt. Hij kijkt op en hij zegt: 'Schoon hé?'

Twee weken later laat ik hem weer de aria van Händel horen, maar nu lijkt de muziek niet door te dringen.

Addendum 
27 augustus: Nu heb ik een hoofdtelefoon meegebracht, dat lijkt me beter dan de oortjes. Ombra mai fu, en weer is daar die traan, maar nu wordt die gevolgd door een stil, maar bitter wenen. Wat gaat er om in zijn hoofd? Als ik hem vraag wat hij voelt, kijk ik alleen maar in zijn diepe, diepbedroefde ogen, en zegt hij niets.

22 oktober: Muziek aanbieden heeft geen zin meer. Het is al moeilijk om hem te doen opkijken. Ik help hem met zijn boterhammen, als ik ze in zijn mond stop, hapt hij niet. Ik moet de kramiek in stukjes scheuren en in zijn mond stoppen. Vragen beantwoordt hij niet meer, ik zie een lichaam dat niet meer beantwoordt aan de beschrijving van mijn vader, met een doffe, lege blik. 'Hij is sterk achteruitgegaan.' Dat heb ik al een paar keer te horen gekregen. 'Maar hij is nu minder onrustig.'

25 oktober: En passant langsgegaan, ik was in de buurt, zonder tijd om te blijven. Mijn vader was er nog niet, en ik kon niet wachten. Ik praatte met Yvonne, die er afwezig bijzat. Ik legde mijn hand op haar schouder, en zei haar naam, en dan straalde ze, en zegt ze "Mijnheer!" Op een andere keer zei ze: "Ik ben zo blij u te zien." Ik begroette eens Francesca met haar naam te noemen, en sindsdien verwelkomt zij mij met een brede glimlach. Ook zo met Monique.

Noem me bij mijn naam.

'Kan ik iets voor u doen?' vroeg Yvonne. Ja, zei ik, wil je mijn vader zeggen dat ik langs ben gekomen. Monique vroeg me naar mijn naam, en ik zei: 'Mark, maar mijn vader sprak me altijd aan met Markske. Omdat ik de kleinste ben, en de jongste.'
Diegene die hij een paar maanden eerder vriendelijk en verstandig noemde. In die volgorde.





Populaire posts van deze blog

De Cuba

Door -
Afbeelding
De Cuba bij de oude Scheldearm in Zevergem (april 2015). Opgetekend: 2016 Lieven Tavernier, de man van de fanfare van honger en dorst, en van de eerste sneeuw, schreef een liefdevol liedje over zijn nonkel Walter, 'De Cuba', een mooie mijmering over de wijde wereld van het verleden. Je kunt het hier beluisteren. Nonkel zei, hier is de Cuba En ik zag koeien, overal. In april 2015 was ik met Jan, mijn zoon, zijn kleinzoon, in Zevergem, en ik sprak mijn vader over 'De Cuba'. 'Weet je wat,' zei hij, 'we gaan eens kijken'. Hij liep nog op zijn pantoffels, maar het was mooi weer. De foto's zijn gedateerd: 18 april 2015. Enkele weken nadien zou mijn moeder ziek worden, en opgenomen in het ziekenhuis. Op 1 juli overleed ze in de afdeling Palliatieve Zorg. Mijn vader bezocht haar elke dag, en haar dood was een zware slag voor hem. Na haar overlijden zei mijn vader iets wat mij verraste: 'Ik heb niet genoeg voor haar gedaan.' Ik begree...
Meer lezen

È un sogno la vita (Afscheidsbrief)

Door -
Afbeelding
È un sogno la vita. "Als gij mijn vader niet zijt, wie ben ik dan?" Nachtelijke wandeling in Vezelay, 31 januari 2016. Opgetekend op: 16 juli 2017 (met addendum) Mijn lieve vader, Dit is mijn afscheidsbrief. Weet je nog, toen je ineens 'met vakantie' was, tussen 3 en 24 februari, dat ik je vier of vijf brieven schreef? Doorgaans 's morgens heel vroeg, vóór het huis tot leven kwam. Ik genoot van de eenzame stilte, met mooie muziek. De muziek, dat zal me altijd aan jou doen denken. Nu is dat ook zo, al is het niet in de ochtend, maar na de middag. De muziek waar ik nu naar luister, is  Ombra mai fu ,  jouw  aria, al is het geen Fritz Wunderlich, maar een contratenor, zoals het hoort. Ik beeld me in dat je ja knikt, maar dat je het er niet mee eens bent. Voor jou was er maar één tenor, en dat was Fritz Wunderlich. Toen ik je na die drie lange weken afwezigheid terugzag in het rusthuis, op 25 februari, dacht ik: Mijn vader is gebroken. Mijn twee ...
Meer lezen

Het einde (Verloren voor de wereld)

Door -
Afbeelding
Op het veer van Schuddebeurs, 18 juli 2017. Heen en weer, naar de overkant, en terug bij valavond. Opgetekend: eind 2017/begin 2018, met een finaal addendum Sterven, de scherpe lijn tussen leven en dood ineens overschrijden, het is niet iedereen gegeven. Dementie sluipt langzaam de geest binnen. Het begint met niet op een woord kunnen komen, mijn moeders handtas hangen aan de ster op de motorkap van een Mercedes, en dat dan pas opmerken als je aankomt in het ziekenhuis. Kleine kortsluitingen in een brein dat anders nog goed functioneert, en waarvan het moreel kompas nog werkt. Maar als dan de druk wordt opgevoerd, begint het mis te gaan, langzaam, ongemerkt eerst, nu en dan een crisis, dwalen, vallen, en weer beter worden, praten, voelen, en bitter wenen, als je 'Ombra mai fu' hoort, met een onpeilbaar verdriet in de doffe ogen. Wat hebben ze toch met jou gedaan? De goede momenten zijn er nog, maar ze worden schaarser, en dag na dag ga je een beetje achteruit, tot er...
Meer lezen